Home
 
 
 
 
 
Stellingen
• Herstelvisie en zorgzwaartepakketten
• De dialoog aangaan!
• Hoe serieus wordt er omgegaan met ervaringsdeskundigheid?
• Ervaringsdeskundige alleen in te zetten als begeleider?
• Stof tot nadenken!
 
Ervaringsdeskundigheid een eigen opleiding? 19.02.2010
Print  Mail  Reageer

Op dit moment zijn officiële opleidingen met betrekking tot ervaringsdeskundigheid zo ingericht, dat ze onderdeel zijn van een reguliere opleiding tot begeleider/hulpverlener. De vraag is of dit wenselijk is. In het blad SoziO zijn in oktober en december 2009 twee artikelen verschenen, via hun website zijn deze artikelen te lezen en de reacties die daar gegeven zijn.

De stelling is:

De huidige opleidingen tot ervaringsdeskundig begeleider zijn dienstbaar aan het systeem van de GGZ.

Reageer!

 
reacties
Miriam Scheepers 21-02-2010 08:34
De huidige opleidingen zijn mogelijk wel dienstbaar aan het systeem van de GGZ, maar dit zou goed onderzocht moeten worden alvorens hier een realistische uitspraak over wordt gedaan.Een belangrijkere vraag vind ik of de huidige opleidingen dienstbaar zijn aan de huidige cliëntenpopulatie binnen de GGZ. Het primaire doel van de geestelijke gezondheidszorg zou toch de cliënt direct moeten dienen.


Nelly Hobbelen-de Vries 21-02-2010 08:35
Ondersteuning ja! Opleiding? Hoezo??? Daar gaan mijn nekharen meteen van overeind!
Een ervaringsdeskundige heeft al zoveel "opleiding" gehad in zijn/haar eigen gevecht!
Opleiding zeker niet nodig om in het plaatje van de GGZ te passen.
Meestal gaat de begeleiding goed maar niet altijd en door een z.g. "opleiding" door het GGZ zelf zou ik alweer mezelf niet mogen/kunnen zijn...
Nelly.

wilma boevink 21-02-2010 09:47
Ja, helemaal eens met de stelling. In de cliëntenbeweging zijn we juist vanuit kritiek op het bestaande ggz-systeem begonnen met het werken en inzetten van eigen ervaringen: we zagen dat de kloof tussen wat we willen/nodig hebben en wat we aan steun of non-steun ontvangen, veel te groot is. En ook hebben we al jaren en jaren de kennis in huis over wat er ziekmakend is aan het psychiatrisch systeem. Ons daarin invoegen via de opleidingen zoals die momenteel zijn ingericht, haalt de angel uit waar het allemaal om begon. Het is toch al moeilijk om autonoom en kritisch te blijven in een team van collega's die ofwel heel aardig zijn ofwel je continu ziek suggereren. Om al deze kritiek te ondervangen hebben Lies Korevaar en Menno van Veen in Groningen dan ook een tweejarige opleiding voor ervaringsdeskundigen ontwikkeld. Ik vind nl wel dat bovenop al die eigen ervaringen nog wel het een en ander geleerd kan worden, al was het maar hoe je die ervaringen het meest effectief aan de man kunt brengen. In de Groningse opleiding is er voor gekozen om ervaringsdeskundigheid als autonoom en waardevol goed het uitgangspunt te laten zijn. Dat is precies waar we op wachten....

Roland van den Nieuwenhuijzen 22-02-2010 03:35
Tja ben ik het met deze stelling eens? Hij roept bij mij de vraag op wie is de GGz? Zijn dat 'wij de Cliënten die in meer of mindere mate gebruik maken van de GGz', of is dat het systeem dat GGz heet en staat dat voor de manier hoe psychiatrische zorg georganiseerd is.
Dan wordt het voor mij een ander verhaal.
Ik ben van mening dat leren altijd goed is en opleidingen ook, maar wat wordt er dan geleerd en wat is dan nog ervaringsdeskundig leren. Zijn dat de unieke kennis domeinen van de ervaringsdeskundig begeleider in ontwikkeling of de domeinen van het huidige systeem. En waar zitten overeenkomsten en waar verschillen. Ik ben van mening dat de dienstbaarheid niet zo zeer naar de GGz mag zijn maar naar het eigen verhaal en de kracht en de kennis in dat verhaal, of mischien wel competenties uit dit verhaal. En dat er vaardigheden bij geleerd moeten worden is voor mij de normaalste zaak van de wereld. Ik kan 30 jaar in Engeland gewoond hebben en heel veel over Engeland weten daarmee kan ik nog geen les geven of mezelf Engelanddeskundige noemen. En over mezelf: ik ben nog op heel vlakken, ook al werk ik als ervaringsdeskundig begeleider, nog niet zo deskundig en heb ik anderen cliënten,voorvechters uit de herstelbeweging en ook reguliere collega's die het GGz-systeem op hun duimpie kennen en docenten, nodig om mij dit te maken. Roland van den Nieuwenhuijzen

Hanneke Henkens 22-02-2010 03:35
We zijn op weg in Eindhoven. Met het ROC en de Fontys zijn we gestart met een duale opleiding (werk én onderwijs) tot ervaringsdeskundige. Het vak 'herstel, empowerment en ervaringsdeskundigheid' wordt gedoceerd. Praktijkplekken waar studenten hun ervaringsdeskundigheid kunnen inzetten zijn voorhanden. Maar daarmee zijn we er nog niet. Met het volgen en afronden van de opleiding krijgen studenten een regulier diploma MMZ-Volwassenwerk of SPH met ervaringsdeskundigheid. Dit is nog steeds een grote uitdaging voor het onderwijs. Hoe kan en moet het reguliere onderwijsprogramma aangepast worden? Stukje bij beetje veroveren we terrein. Dit geldt ook voor de praktijk, voor het werk. De beroepspraktijk van ervaringsdeskundigen wint aan terrein. Er zijn goede en minder goede voorbeelden. Van de goede voorbeelden leren we wat een ervaringsdeskundige doet en moet kunnen (competenties). De goede praktijken zijn voedingsbodem voor een goed onderwijsprogramma én voor een goed takenpakket in het werk. De eigenheid van het ervaringsdeskundig werkveld wordt daardoor steeds duidelijker.


annelies 22-02-2010 03:37
het 1 sluit het ander niet uit, maar om ervaringsdeskundigheid een eigen plek, een eigen manier van werken te laten zijn in plaats van een aanhangsel aan wat al is, is een eigen opleiding heel goed. Dan kun je ook kijken naar wat specifiek goed is voor de inzet van ervaringsdeskundigheid aan benodigde vaardigheden en kun je ook verder kijken dan 'ervaringsdeskundig begeleider'! Wanneer je ervaringsdeskundigheid niet een eigen plek geeft, laat je het 'alleen een voortvloeisel zijn uit een ziek systeem', en blijf je deels ook weer hangen in dat zieke systeem in plaats van een nieuwe manier van werken en denken neer te zetten. Daarbij 'hang je er dan bij of aan' in plaats van een eigen beroepsgroep te (kunnen gaan) vormen met een eigen kennis en manier van denken en werken die ook anders (niet per se altijd 'beter') is dan wat er tot nu toe ontwikkeld is, en ook nieuwe mogelijkheden biedt. Herstel en ervaringsdeskundigheid zouden niet louter een kritiek moeten zijn, maar meer een antwoord op wat er mis is in het systeem, een nieuw vakgebied, net als ook andere vakgebieden ooit zijn ontstaan. vanuit die positie heb je ook een stevigere positie ten aanzien van het systeem. Misschien zou je zelfs wel helemaal los moeten breken van het huidige systeem, anders blijf je ook veel te veel denken vanuit het ziekte-model. En het zou ook niet zo moeten zijn, dat je met herstel en ervaringsdeskundigheid alleen maar nieuwe ervaringsdeskundigen opleidt en het daarmee/door alleen om 'werk' draait ipv mensen (opnieuw) te leren leven. Vanuit een eigen plek kun je ook veel beter kijken naar welke positie ervaringsdeskundigheid heeft en wanneer inzet daarvan goed is en wanneer niet (voor wie wel en wie niet en op welke momenten en waar, moet je wel onderdeel uitmaken van een verpleegkundig team). Wanneer de inzet wel in een team zou zijn, heb je ook niet een ondergeschoven uitgangsplek van 'de client die een opleiding heeft gevolgd en die mee mag doen', maar een ervaringsdeskundige die daar en daar positief ingezet kan worden voor het herstel van de client. Anders loop je de kans langs de kantlijn te staan en mee te mogen doen, hou je afhankelijkheid van het team waar je inwerkt in stand, 'mag je ook praten met de client met toestemming van het team'.

annelies 22-02-2010 03:37
Zou je ervaringsdeskundigheid moeten inzetten om de kloof te overbruggen die er is (ontstaan) naar de maatschappij en is dat iets wat alleen ontstaat door je ervaringen in de psychiatrie of ook hoe je bent opgegroeid, en is het dan niet daarvoor ook goed inzetbaar. Het is er vaker allebei. En in dat tweede kan ook nog een boel gewonnen worden. En zou je het kunnen inzetten om vanaf het begin van mensen hun behandeling mensen anders te laten kijken naar zichzelf wanneer ze in behandeling zijn. Of zou je juist moeten inzetten op een andere psychiatrie, die niet denkt vanuit het huidige 'ziekte-model' en in hoeverre kun je daar de huidige disciplines ook voor inzetten. Je beperkt het blikveld van ervaringsdeskundigheid wanneer je het inperkt tot het onderbrengen bij een al bestaande opleiding tot begeleider. Ervaringsdeskundigheid zou alleen al een goede sparring kunnen zijn binnen andere disciplines en hele nieuwe inzichten kunnen geven over wat werkt en wat niet en theorieen op zn kop zetten (bijvoorbeeld over de werking van groepsbehandeling). En natuurlijk is dat heel bedreigend (mensen willen ook niet denken dat ze het verkeerde doen) voor andere disciplines, maar iedere hulpverlener wil zn vak zo goed mogelijk uitoefenen, en wil als het goed is , doen wat goed is oor de client. En waar ervaringsdeskundigen soms zeggen de ogen, de oren, de mond te zijn van clienten die niet kunnen spreken zouden dit ook kunnen zijn voor hulpverleners die vaak ook gebodnen zitten aan wetten en regelgeving en die hun ervaringen van wat zij tegenkomen bijvoorbeeld als gevolg van hoe de maatschappij werkt, of wat er binnen gezinnen gebeurt, naar buiten te brengen wat het resultaat is daarvan. En dan behoudt je ook de positieve elementen die er wel zijn in een systeem. En kom je los van de intenties van mensen.

Maurice Wasserman 22-02-2010 09:33
Ik kreeg laatst een student van de opleiding SPH -Ervaringsdeskundigheid-eindhoven om te helpen aan een werkstuk. Een student SPH-ervaringsdeskundigheid, die meteen begon te leuteren over het opbouwen van een 'agogische werkrelatie' en woorden als 'caseload' gebruikte.
Als Hee-er en werkzaam, al 4 jaar, als ervaringsdeskundige in fact Mondriaan, gaat alles bij mij dan steigeren.
Dan gaat de essentie toch verloren, want m.i. werkt een goede ervaringsdeskundige toch altijd vanuit de kennis, opgedaan uit herstelprocessen van zichzelf én legio anderen( en zelfhulp). Ervaringsdeskundigheid is dus véél meer dan zomaar een competentie.
Ik ben het dus eens met mw. Boevink, maar ook wel met Hanneke Henkens, dat je dus ergens dient te beginnen.
Maar als we er veredelde hulpverleners van maken, dan is de toegevoegde waarde verloren.
Ervaringsdeskundigen dienen m.i. hun kennis ten alle tijden buiten de instelling te halen en ook supervisie te krijgen van een persoon die 'los' is van een team waarin je werkt.
tot zover.....

groets, Maurice (ervaringsdeskundige in Fact en ondersteuner herstelwerkgroepen, Heerlen)

Wilma Boevink 22-02-2010 10:06
Ik wil de discussie nog wat 'radicaliseren'. Ik durf te zeggen dat we met de herstelbeweging, met HEE als onderdeel daarvan, niet veel hebben bereikt met onze goede werken IN de psychiatrie. Ik denk dat het effect 'm veel meer zit in wat we direct in het contact met medecliënten doen en minder in de trainingen ten behoeve van personeel of pogingen om wijzigingen aan te brengen in het psychiatrisch zorgsysteem (in organisatorische zin). Ik denk dat het veel meer zin heeft, na al die jaren proberen in de ggz wat te veranderen, om initiatieven zelf te nemen buiten de ggz-sector. Dus door zelf voorzieningen op te zetten en mensen op te vangen. Ik denk dat onze ideeën verwateren door in elk team een ervaringsdeskundige aan het werk te krijgen. Ik zie er nog niet veel effect van. Maar misschien ben ik te ongeduldig. Als ik voorzitters van Raden van Bestuur hoor zeggen dat ze worden afgerekend op uitsluitend een financieel gezonde organisatie dan verwacht ik van die kant eigenlijk niet veel.

Karin van den Bosch 22-02-2010 13:12
Op dit moment wordt ervaringsdeskundigheid of 'de ervaringsdeskundige' volledig gelijkgesteld aan de ervaringsdeskundige BEGELEIDER (SPW/ SPH, etc.). Iemand die, op basis van zijn/haar ervaringskennis, met clienten werkt in de direkte hulpverlening. Met deze gelijkstelling ben ik het niet eens. Ik denk, dat je op heel veel manieren en heel veel terreinen je ervaringskennis in kunt zetten. Dan ben je een ervaringsdeskundige X. Voorbeelden zijn: ervaringsdeskundige beleidsmedewerker, ervaringsdeskundige onderzoeker, ervaringsdeskundige bestuurder. Taalkundig gezegd: ik zie ervaringsdeskundigheid als een bijvoeglijk naamwoord. Je bent ervaringsdeskundig in Iets. De meerwaarde ligt in de koppeling tussen deze (psychiatrische) ervaringskennis/ ervaringsdeskundigheid en het werkveld of het beroep waar je dat in toepast.
Dit kan ik ook theoretisch wetenschappelijk onderbouwen, maar gaat te ver voor deze reactie.
Het komt erop neer, dat ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid reeds langer bestaande en gebruikte begrippen zijn binnen o.a. de organisatiewetenschappen. Deze termen of concepten zijn dus niet uniek voor de GGZ, evenmin als de processen die ze beschrijven. Alleen de doelgroep (clienten in de GGZ) of sector (GGZ/ langdurige zorg etc.) is anders.
Ik hoop zelf er ooit aan toe te komen de hoeveelheid (academische) kennis die er al bestaat m.b.t. ervaringskennis vanuit vakgebied A (o.a. organisatiewetenschappen) toegankelijk en bruikbaar te maken voor vakgebied B (GGZ en verslavingszorg). Ook denk ik, dat hierdoor de verdere theoretische onderbouwing versterkt kan worden. Maar het is niet nodig om (helemaal) het wiel opnieuw uit te vinden. Beter is het om uit andere kennisbronnen te putten, dit te overwegen, evt. aan te passen en toepasbaar te maken binnen de eigen visie en missie van de herstelbeweging.
Dit plaatst voor mij ook de opleidingsdiscussie in een ander, breder licht. Opleidingen zijn beroepsgericht (mbo/hbo) of wetenschappelijk (wo) en moeten dat ook blijven. Ervaringsdeskundigheid is geen opleiding. Het is een kwaliteit, of een concept waarmee een aantal kwaliteiten en begripsinhouden omvat worden.
En dat toegepast kan worden op een veel groter terrein dan de hulpverlening en direkte clientbegeleiding alleen.


Karin van den Bosch 22-02-2010 13:28
"De huidige opleidingen tot ervaringsdeskundig begeleider zijn dienstbaar aan het systeem van de GGZ."

Nog even verder over de link met organisatiewetenschappen e.d.:
In bovengenoemde stelling lees ik ook een systeem- of organisatievraag --> het systeem van de GGZ --> wat is dat? Welke processen spelen zich daarin af? En welke zijn het behouden waard, en welke niet?
Ik heb er geen moeite mee als een opleiding (bijv. BGE) dienstbaar is aan iets goeds. De goede processen in de GGZ kunnen blijven en andere stukken hebben misschien verandering nodig. Organisatieverandering en cultuurverandering zijn echter langdurige processen.
Als externe groep mensen (vanuit HEE e.d.) zijn we er nog helemaal niet aan toe, om deze veranderingsprocessen bij anderen en in andere organisaties te begeleiden (om ook maar even te radicaliseren). (een enkele uitzondering daargelaten). Want we hebben intern nog teveel uit te zoeken. Ik denk dat de onderbouwing van ervaringskennis, ervaringsdeskundigheid en aanverwante zaken nog veel beter kan.
Wanneer je een eigen geluid wilt laten horen, denk ik dat je dit het beste en krachtigste buiten bestaande instellingen om kunt doen. Zelf dingen organiseren, geeft de meeste kans om dit zo te doen als je dat zelf wilt, met het accent op de dingen die je belangrijk vindt. Zeker met een kleinere groep mensen, ben je veel flexibeler. Je kunt inzetten op eigen kracht: innovativiteit, creativiteit, out-of-the-box denken. Ruimte voor pilotstudies en experimenten. Binnen de meeste GGZ-instellingen is hier geen ruimte voor, die kennen amper een afdeling Research en Development. Hun kracht ligt elders. Ik ga dus mee met de gedachte, dat het beter kan zijn een eigen aanbod op te zetten, dat direkt toegankelijk is voor wie wil deelnemen, clienten en niet-clienten (want lang niet iedereen met een psychiatrische achtergrond is een client!)



Annemiek 22-02-2010 20:41
Wil graag pleiten voor een opleiding en/of trainingen die voor ervaringsdeskundigen zijn en door ervaringsdeskundigen worden ontwikkeld en door ervaringsdeskundige docenten wordt gegeven.
Er zijn natuurlijk ook vakken nodig als achtergrond kennis vanuit de communicatie, psychologie, filosofie, ethiek, beleid etc.
Ik juich het dus toe, dat er een ervaringsgerichte academie komt, die landelijk wordt erkend.

Bij de huidige opleidingen zoals BGE en SPH-met ervaringsdeskundigheid, wordt je m.i. ingepast in de structuur van de toekomstige hulpverlener, die toevallig iets extra's heeft ervaren. Je moet je voegen naar de structuur en methodieken van de reguliere gezondheidszorg.
Daarnaast zijn als je al veel ervaring hebt, de vakken die als specialiteit te maken hebben met ervaringsdeskundigheid, zoals met HEE, WMEE, HDJZ en TOED, al ruimschoots bekend.

Wil men als ervaringsdeskundige gezien worden of zijn als hulpverlener?

Lenneke Elfers 23-02-2010 00:34
Heel erg jammer Wilma dat je niet (meer?) zoveel ziet in het trainen door ons van personeel binnen de Zorg!
Ik vind het inderdaad heel radicaal wat je hier schrijft ja. Ben het ook totaal niet met je eens.
Ik zie wel degelijk positieve effecten op gebied van herstel binnen de Zorg ontstaan, ondanks dat de financiën de zorg bepalen.
Een eigen opleiding voor ervaringsdeskundigheid vind ik fantastisch. Echter wat ik jammer zou vinden is als het als graadmeter van deskundigheid op dit gebied zou gaan fungeren.Ik zie door het hele land vooral ervaringsdeskundigheid op HBO-niveau in beeld, terwijl ik denk dat er ook enorm veel wijsheid en deskundigheid schuilt bij mensen die geen HBO-niveau hebben, maar wel enorm talentvol zijn en een enorme schat aan ervaringen met zich meedragen.
Goede laagdrempelige cursussen moeten er m.i. ook veel meer komen om deze prachtige talenten uit te blijven nodigen hun ervaringskennis te ontwikkelen en te delen.

Karin van den Bosch 23-02-2010 21:21
Strijd, samenwerking of eigen kracht?

In veel bijdragen hoor ik het strijd-element terug. De ander (bijv. de hulpverlener, het systeem van de GGZ) doet iets verkeerd (helemaal, totaal) en dat moet anders. Die ander heeft een eigen kracht en doet eigen dingen op de eigen manier (ACTIE) en als herstelbeweging reageer je op de ander (REACTIE), meestal vanuit strijd of verzet. Ik lees dit terug in uitspraken als 'de angel eruit halen' (Wilma), terrein veroveren (Hanneke) of ziek systeem (Annelies, Wilma). Vecht-terminologie. Woorden die bij me opkomen, hebben te maken met macht en misbruik van macht. Macht is gekoppeld aan het bezitten en (mogen) toepassen van kennis, aan geld, aan beslissingsbevoegdheid. De machtelozen zijn zwak, kwetsbaar, worden niet gezien of gehoord. Een mechanisme dat de (fabrieks)arbeiders aan het begin van de 20e eeuw ook voelden ten opzichte van de rijke, kapitalistische machthebbers (fabriekseigenaren e.d.). Karl Marx schreef daar o.a. over. Ook hij zocht de oplossing in het verenigen (van de arbeiders), versterken en mondig maken, solidariteit en verzet tegen de gevestigde orde (revolutie). Dit werkte deels, maar het marxisme heeft het niet gehaald.

Het ideaal zou kunnen zijn een goed werkende samenwerking tussen het oude en het nieuwe. Tussen het bestaande systeem, waarvan de goede dingen bewaard blijven en de slechte veranderd zijn. Elementen uit het nieuwe systeem (bijvoorbeeld de herstelgedachte) die werken worden toegevoegd. Integratie van de goede dingen van beide kanten (bestaande en nieuwe manier van werken e.d.) tot iets nieuws. Het poldermodel: onderhandelen, overleggen, samenwerken richting een nieuwe toekomst. Het oude systeem (de oude GGZ) hoeft niet helemaal weg (dus geen revolutie). Het nieuwe (HEE, rehabilitatie etc.) wordt gezien als een volwaardige gesprekspartner.
Misschien ideaal, maar zijn we al zover?

Om een volwaardige gesprekspartner te kunnen zijn, is voldoende eigen kracht nodig. Dit leren we aan clienten in de client-hulpverlenersrelatie, maar geldt net zo goed op organisatieniveau binnen de relatie ' herstelbeweging' - '(slechte kanten van het) systeem van de GGZ'. Bovendien ben je dan niet meer alleen bezig met reageren op een ander, waarbij die ander alles fout doet en jij wel even zult zeggen hoe het dan moet (omgekeerd paternalisme; datgene wat je de ander kwalijk neemt, doe je nu zelf). Je hoeft geen energie meer te steken in het aanschoppen tegen, het vechten tegen, terrein veroveren e.d.
(De ander = het GGZ-systeem). Bovendien is die ander echt niet alleen maar slecht, ziekmakend, verkeerd.
En zelf doe je misschien niet alles goed.
Wanneer je (ook als organisatie) leert vertrouwen op je eigen kracht, is het niet meer nodig om tegen een ander aan te schoppen. Van reactief word je pro-actief. Met een eigen geluid, een eigen werkwijze, een eigen aanbod e.d. En dan zul je merken, zo is mijn overtuiging, dat die Ander vanzelf naar jou toe komt.



toon walravens 26-02-2010 09:08
Ik kan mij nog goed herinneren dat ik zelf nog zorg kreeg bij GGZ en nu ben ik een werknemer bij dezelfde instelling en volg zelfs de zoveelste opleiding. Soms moet ik mezelf in mijn arm knijpen of ik niet droom. Om te beginnen ben ik erg blij dat ik in de gelegenheid ben gesteld door het Cliëntenbelangenbureau en dat ik deze kans gegrepen heb. Ik wil even terugkijken in mijn verleden, waar ik vandaan kom.

Door geestelijke en lichamelijke verwaarlozing, werd ik vroeg uit huis geplaatst door de kinderbescherming en kwam terecht op internaten en andere jeugdinstellingen. Ik heb geen scholing gehad en ben daar pas op latere leeftijd aan begonnen, met enige trots.

Twintig jaar ben ik in verschillende instellingen verbleven voordat ik hersteld was. Van PPC Zorg naar verslavingskliniek, GGZ instelling, psychiatrische ziekenhuizen, beschermde woonvorm en ambulante zorg.
Er zijn tijden geweest dat ik met behulp van medicijnen contact met mijn omgeving heb kunnen behouden en mijn behandeling heb kunnen voltooien.Diep van binnen ben ik in mijn leven tientallen keren gevallen en weer opgekrabbeld, om te komen waar ik nu sta. Wat een veerkracht heeft een mens!! HIER ZIT MIJN ERVARINGSDESKUNDIGHEID!!! Een leerzame tijd die mij rijkelijk heeft beloond met allerlei competenties en vaardigheden en een tijd die door geen enkele opleiding ooit op de achtergrond zal raken.

Als ik zie waar ik nu sta en wat voor groei ik heb doorgemaakt de afgelopen jaren.
Cursussen – trainingen – en opleidingen met betrekking tot ervaringsdeskundigheid hebben geleid tot mijn huidige baan!! Ervaringsdeskundig Begeleider: “wat een mooi beroep”. Mensen, die in een soortgelijke situatie verkeren als ik ooit in gezeten heb, mogen ondersteunen en helpen bij hun herstel. Als mens weet ik hoe het is en voelt om veel rollen die je als persoon hebt door je beperkingen kwijt te raken, “maar zeker niet onbelangrijk te benoemen” weet ik ook hoe het is als ervaringsdeskundige, om een nieuw leven op te bouwen. Er is ook een verschil tussen taal van binnenuit, en taal van de hulpverlening. Cliënten hebben soms nog geen woorden, of hele andere woorden. Als ervaringsdeskundige ken en begrijp ik de woorden die er nog niet zijn, en spreek ook “de hele andere woorden”. Woorden die cliënten nog niet hebben, of de andere woorden “voor hun momenten”, zijn in mijn boeken op school niet terug te vinden. Die staan nergens beschreven, sommige situaties of momenten heb je geen woorden nodig om elkaar te begrijpen. Daar zijn geen opleidingen voor.

Ik volg op dit moment de opleiding SPW 4 Ervaringsdeskundig begeleider.Ik werk op dit moment bij het Cliëntenbelangenbureau van GGzE. De opleiding leert mij onder andere: methodisch en systematisch te werken en mijn theoretische kennis te vergroten. Meer gestructureerd en planmatig werken, het kiezen van de juiste interventies bij problemen, observaties op waarde weten te schatten, gegevens objectief weergeven, reflecteren op eigen handelen, theoretische kennis over ziektebeelden, sociale voorzieningen en regel- en wetgeving, zorgkantoren etc. Maar zegt niets over mijn ervaringsdeskundigheid.
Het versterkt mijn zelfvertrouwen en het vertrouwen in eigen kunnen en zorgt voor een betere samenwerking met collega's en externe instanties omdat ik zie hoe zij werken. Het zijn zaken die ik nodig heb om in teamverband te kunnen werken, als dit nodig blijkt. En door het geleerde lukt het om financiën binnen te slepen om onze eigen cliëntgestuurde projecten op te kunnen zetten(dat is toch onder andere wat we willen?).





MAAR.
Ervaringsdeskundigheid zit niet in techniekjes of dikke studieboeken of modules, maar in geloven, vertrouwen en willen openstaan voor elkaar. Als dat er niet is, kun je nog zo veel leren en weten, maar help je iemand erg weinig. Naar mijn idee ga je zelfs door soms aan methoden, theorie en systemen vast te houden, meer uit contact. En daar komt mijn ervaringsdeskundigheid weer in mij naar boven, afdalen naar de mens en elkaar ontmoeten en aftasten wat ik voor die ander mag doen, om daarna misschien weer gebruik te maken van wat ik allemaal op school geleerd heb en hopelijk nog mag leren. Door de samensmelting van mijn ervaringen en het geleerde op school, ben ik een nog completer ervaringsdeskundige aan het worden. Completer omdat ik me staande leer te houden in GGZ en externe instanties. Naar mijn idee past het ook helemaal in de herstel-visie, om mensen 'totaal-zorg' aan te kunnen bieden. Overigens, zonder mezelf en de professionele hulpverlening had ik hier niet gezeten. Ik heb de balans tussen ervaringsdeskundigheid en het geleerde in mijn opleiding gevonden; het kan fantastisch samengaan. Door mij in het professionele werkveld te begeven kan ik invloed uitoefenen op de denkprocessen en een verandering op gang brengen, daar waar nodig. Dienstbaar aan de cliënten, dienstbaar aan de mens.

Met vriendelijke groet
Toon Walravens


annelies 26-02-2010 10:14
Ik ben het er niet per se mee eens, dat het benoemen van dat een systeem 'ziek' is vecht-terminologie zou zijn, zoals mw. van den Bosch schrijft. Ik kan het voorstellen dat sommige mensen moeite kunnen hebben met het woord 'ziek'. Voor delen in mij geldt die moeite ook, maar aan de andere kant: als je ziek ziet als griep, dan kun je er dus van herstellen. En dan kan de GGz misschien wel herstellen en wat je zegt: met inzet van een nieuwe beroepsgroep: ervaringsdeskundigen. Wat je benoemt met macht, is voor mij daar onderdeel van. Wanneer een systeem een optelsom is van hoe men in de maatschappij over psychiatrie en 'anders zijn' dacht in het verleden en de omgang daarmee (en in het heden), van theorieën, verschillende invalshoeken met betrekking tot de werking van de menselijke geest, de omgang tussen cliënt en hulpverlener, het 'medisch model', en nog meer, dan is het een 'kluwe', en in dat systeem zitten goede en slechte elementen. Maar het is meer dat oude manieren niet altijd bevraagd worden, en restanten van dingen die niet meer zijn toch nog doorleven, zoals bijvoorbeeld hoe een afdeling is ingericht, hoeveel verpleegkundigen er worden ingezet op een afdeling. En dat er nog steeds 'verblijfsafdelingen' zijn waar je tenen krom van gaan staan. Wanneer daar nieuwe inzichten over zijn, waarom kun je dan niet op een andere manier gaan werken. De mensen die daar werken doen hun uiterste best om iets in leven te houden, of iets in stand te houden, wat misschien met een andere manier van werken voor zowel cliënten als verpleegkundigen prettiger zou zijn. Misschien is dat niet altijd mogelijk meer, omdat de afdeling in zulke 'overlevingsomstandigheden' zit, dat het voor zo een afdeling bijna ondoenlijk is, om uit dat patroon te geraken. Los van wat verpleegkundigen dan zouden willen. Wanneer je daar een ervaringsdeskundige neerzet, worden de leefomstandigheden voor de mensen die hier terecht zijn gekomen, en dat is nu misschien ook wel een optelsom van de onmacht van hulpverlening, echt niet beter. k Denk dat we in die zin ook niet moeten denken dat met de inzet van 1 ervarignsdeskundige op een afdeling, die wel even de wereld zal komen redden, en dat het soms heel verfrissend kan werken wanneer je overnieuw begint. In die nieuwe situatie heeft een ervaringsdeskundige ook veel meer kans om zijn of haar deskundigheid adequaat in te kunnen zetten, omdat er ook meer ruimte is bij het team wat op die afdeling werkt. Dan krijg je ook meer een wisselwerking op gang. En mensen dan misschien ook niet meer plaatsen in een afdelingssituatie, maar in een gewone leefsituatie. Mensen gaan zich uit overleving soms ingewikkelde manieren aanmeten om te overleven omdat ook de omstandigheden erg ingewikkeld kunnen zijn, en wanneer je dan de omstandigheden 'normaliseert', zowel in leefsituatie als in omgang met elkaar (doorbreken van de professionele afstand bijvoorbeeld), mensen tot meer in staat zijn dan ze zelf denken. Zowel hulpverleners als clienten. En in een nieuwe situatie kun je ook de verhoudingen op het gebied van macht tegen het licht houden, kijken hoe je daar anders mee om kan gaan. Niet elke hulpverlener is uit op die macht. En niet elke ervaringsdeskundige is dat niet (al dan niet bewust).Je kunt nooit helemaal uit de weg gaan dat de verhoudingen scheef zijn, ook niet als ervaringsdeskundige. Die bewustheid daarover is belangrijk, maar sommige cliënten zullen in zelfde omstandigheden ook ervaringsdeskundigen zien als het heil en ook daarin creëer je een bepaalde ongelijkwaardigheid.

karin van den hurk 08-03-2010 22:36
Er wordt veel gesproken over de opleidingen, zowel over de MBO- als HBO-opleiding. Voor wie zijn er de opleidingen nu eigenlijk, voor GGzE, voor de opleidingen zelf of voor de student?
Als hersteldocente van het ROC zie ik elke week de worsteling bij de studenten. Men komt naar de opleiding om ervaringsdeskundig te worden, maar wordt opgeleid tot hulpverlener. Zo wordt het ervaren.
Ikzelf denk, dat om een goed evenwicht te kunnen vinden, er meer tijd aan onderwijs over herstel en ervaringsdeskundigheid besteed moet worden. Dat er een brug geslagen moet worden tussen de competenties die de opleiding verwacht, die de hulpverlener verwacht en die men van ervaringsdeskundig begeleiders verwacht.
Om de zorg in beweging te houden heb je verschillende manieren van werken en dus verschillend opgeleide mensen nodig. Cursussen, trainingen, workshops, erkende opleidingen etc. Op alle vlakken, lagen, gebieden zijn ervaringswerkers aan het werk.
Een eigen ervaringsdeskundige opleiding? Dat zou ik wel willen, maar dan wel met een erkend diploma.

mvg, Karin

Hanneke Henkens 12-03-2010 21:02
Laatst hadden we een bijeenkomst met de werkbegeleiders, die de studenten in de praktijk bij hun werk in teams begeleiden. Een aantal werkbegeleiders zijn ervaringsdeskundig, een aantal niet. Het gesprek ging o.a. over wat deze leerlingen moeten leren. Ze moeten leren professioneel te handelen, werd gezegd. Ze moeten professionele hulpverlenersvaardigheden krijgen, werd gezegd, en niet alleen maar vanuit hun ervaringsdeskundigheid te reageren. Tja ..., nog niet iedereen begrijpt wat ervaringsdeskundigheid is. Het woord 'deskundig' wijst op professionaliteit, op bekwaamheid in het inzetten van ervaringskennis. Dat moeten beginnende studenten die ervaringsdeskundig begeleider worden inderdaad soms nog leren. Dat is een competentie die men kan leren in opleiding en door werkervaring. Daar zijn we mee bezig. Door te werken aan een goed onderwijsprogramma en goede praktijkplekken met goede begeleiding.

Jelle 31-03-2010 15:38
Prima, laat ervaringsdeskundigen maar studeren op het zo goed mogelijk overbrengen van hun ervaringskennis, zoals een woonbegeleider moet leren om uit te blinken in het methodisch begeleiden van cliënten of een arts een opleiding moet doen om een goede arts te worden.
Overigens vind ik dat ik als manager binnen de GGz ook mijn uiterste best moet blijven doen om met ervaringsdeskundigen samen te werken.


José Hoekstra 31-03-2010 21:44
Ben het volledig eens met de "radicalisering" die Wilma Boevink voorstelt. In de begeleiding van een lotgenotengroep binnen de patientenvereniging VMDB voer ik al jaren een eigen koers op basis van eigen ervaringsdeskundigheid en eigen herstel. Juist de autonomie van de groep en mijzelf als begeleider maakt dat herstel en heling voor mensen mogelijk wordt. Daarbij is er ruimte voor ervaringen met de zorg en therapie vanuit de GGZ waar nodig en therapie en bewustwording binnen het alternatieve/complementaire circuit, die veelal veel meer werkelijke heling en herstel stimuleren. Juist de ruimte voor die keuzemogelijkheid, met inachtneming van het medicijnbeleid, stimuleert de autonomie van mensen zelf. Ik zou zelf mogelijk voor een opleiding ervaringsdeskundigheid kiezen - maar niet in de GGZ-vorm. Misschien zijn er wel mogelijkheden voor samenwerking met de integrale psychiatrie, die herstel en zelf-helend vermogen centraal stelt?

Chrissy 01-04-2010 22:26
Op deze vraag kan ik antwoorden dat ik er zeker achter sta dat er een opleiding is tot ervaringsdeskundige. En daarvoor heb ik meerdere redenen.
Als mens kan je heel veel meegemaakt hebben en met jou ervaringen zou je anderen kunnen helpen. Maar hoe kan je een ander helpen met jouw ervaringen? Dat je zelf de ervaring hebt, betekent niet dat je ook anderen zomaar kan helpen.
Vaak heb je niet alleen met iemand te maken die psychische problemen heeft, maar ook met eventuele naaste familie, instanties zoals het GGZE, huisartsen, psychologen enz. Hulp bieden bestaat namelijk veel uit een netwerk om iemand heen die tesamen goed op elkaar aansluiten. Ook daar dien je mee om te kunnen gaan. Ik noem maar even een diagnose als AS2, waar professionele hulpverleners mee werken.
Soms komt er ook administratief werk bij kijken, ook handig als je weet hoe je dat het beste aan kan pakken.
En te denken aan privacy en de wetten daarom heen. Belangrijk dat men weet wat de rechten van de hulpverlener zijn, maar ook van de hulpvrager.
Zo kan ik nog meer argumenten noemen waarom het belangrijk is dat er wel een opleiding aan vast zit. Dit om als ervaringsdeskundige professioneel aan de gang te kunnen.
Wel ben ik van mening dat ieder mens al aanwezige talenten heeft die in de opleiding misschien nog eens onnodig herhaald zullen worden. De duur van de opleiding, 3 jaar vind ik behoorlijk lang, het aantal stage uren is ook behoorlijk.
Maar om daarover een mening te kunnen geven, zou ik eerst de opleiding dienen te gaan doen. Wat ik overigens heel erg graag wil gaan doen. En ben nu zoekende naar een weg die naar de opleiding en stage loopt.

Op het internet is er helaas nog weinig over te vinden...dus als iemand me op weg kan helpen, dan graag ;-) deze site bezoeken, de brochure aanvragen leken mij al een goede start.



 
Print  Mail  Reageer