Dit artikel is geschreven door Nicole. Ze heeft met de cursus Werken met eigen ervaring positieve ervaringen gehad. De cursus heeft haar geïnspireerd tot het schrijven van haar eigen verhaal. Ze is op zoek naar herkenningspunten van haar verhaal bij anderen en hoort graag reacties!

KIJK MIJ NOU!
Psychisch herstel en empowerment.

Beste hulpverlener,
Weet u nog wie ik was een jaar geleden? Herinnert u haar nog? Dat ene meisje dat altijd stil, verlegen en zwijgzaam in een hoekje van de kamer zat. Zij die altijd maar zei dat het goed met haar ging, omdat ze niemand tot last wilde zijn en hierdoor volledig haar eigen plan trok op de afdeling. En dat terwijl ze eenzaam leed onder de strijd die zich in haar afspeelde. Kent u haar nog? Waarschijnlijk niet, hè? Is het niet de persoon, maar slechts de symptomen die er toe doen in de psychiatrie?

Mijn ervaringen leerde mij van wel. Toen voor mij duidelijk werd dat ik bestempeld was met een psychiatrische ziekte stortte mijn complete wereld in. Hoewel ik op dat moment nog niet helemaal voldeed aan het stereotype psychiatrisch patiënt, nam ik hierin al snel mijn rol aan. Van een vindingrijke tiener werd ik in een klap ontdaan van mijn gehele hebben en welzijn. Ik verloor mijn identiteit en autonomie. Onzeker, kwetsbaar en beïnvloedbaar dat ik was, net als bijna elk meisje in de pubertijd liet ik me volledig door mijn etiket meeslepen.

Mensen zagen mij nu niet meer als een volwaardig persoon. Waar ik voorheen nog als ‘normaal’ beschouwd werd, behoorde ik nu tot de groep krankzinnige. Eenmaal benaderd als een geesteszieke, ging ik me vervolgens ook al snel steeds meer dusdanig gedragen. Ik transformeerde vervolgens in een psychiatrische ziekte. Ik had slechts nog één rol in het leven, en dat was die van een psychiatrisch ‘patiënt’. En misschien is het woord ‘patiënt’ in deze zin nog wel iets te menselijk, en is ‘zorgobject’ een betere betiteling hiervoor. Het was namelijk niet mijn persoonlijkheid die er toe deed in de psychiatrie, maar slechts mijn symptomen waren de behoevende en waar het om draaide. Zij waren de aanleiding van dat ik me tussen de vier muren van een psychiatrisch ziekenhuis bevond en die mij van mijn zelfbeschikking hadden beroofd.

Het ontnemen van mijn eigen verantwoordelijkheid door de hulpverlening, maakte dat ik me genadeloos begon op te stellen. Ik ging me verzetten tegen hen die dachten te weten wat goed voor mij was en die bepaalde hoe mijn leven eruit moest zien. Als mij iets werd ontnomen ten behoeven van mijn eigen veiligheid, was er een negatieve kracht binnen in mij die het zag als een uitdaging om hierin telkens een grens te verleggen. Het afnemen van mijn autonomie, werkte in deze zin dus averechts en veroorzaakte dat ik steeds destructiever werd. Ik geloof dat als je eenmaal bent onthecht van al je waarde en normen, niets er ook nog maar enigszins toe doet. Ik stond volledig buiten de maatschappij en had hiertoe geen enkele ingang. Ik speelde geen enkele rol van betekenis voor mezelf of voor een ander. Ik was slechts afhankelijk, een afgeleide.

Hoe meer ik me dat begon te realiseren, hoe meer ik mijn positie begon bij te stellen. Waar mijn boosheid er eerst toe leidde dat mijn symptomen op het gebied van destructief gedrag toenamen, als verzet tegen het ontnemen van mijn zelfbeschikkingsrecht, wist ik het nu als positieve kracht in te zetten. Kon ik de situatie niet dusdanig manipuleren zodat het leek dat er met mij niets meer aan de hand was? Ik ontwikkelde mezelf vervolgens in een ‘met mij alles goed’ rol en kwam weer op vrije voeten. Ik had mijn eigen regie weer in handen! Op dat moment wist ik heel erg goed dat ik gevaarlijk spel gespeeld had, maar wilde dat voor mezelf zoveel mogelijk ontkennen. Met het om de tuin leiden van de hulpverlening, had ik vooral mezelf te pakken. Ik wilde mijn symptomen niet erkennen, maar liep nog altijd met een lading beperkingen die als een enorme last nu alleen op mijn schouders terecht kwamen en waarmee ik me moest zien te redden. Kosten wat het kost wilde ik me niet laten kennen. Dit zou betekenen dat ik me gewonnen zou geven aan de hulpverlening en hun in het gelijk zou stellen dat ik daadwerkelijk geen waardigheid verdiende.

Ik ging in deeltijdtherapie, waar ik de mogelijkheid kreeg mezelf te ontwikkelen binnen mijn eigen grenzen. Ik mocht mijn eigen behandeling volledig zelf regisseren en mijn eigen tempo bepalen. Ik ontdekte wat herkenning van lotgenoten in mijn therapiegroep voor een bevorderend effect op mij hadden. Hierdoor wist ik eindelijk mijn mond te laten spreken. Ik bevond me nu in een milieu waar ik op gelijke hoogte stond als mijn mede ‘psychiatrie maatjes’. Eindelijk vond ik wat begrip. Ik ervoer hoe het was als er mensen naast je staan in plaats van boven je.
Zou het niet super zijn als ik enigszins kon bijdragen ook andere mensen het gevoel van herkenning en begrip te laten ervaren? Dit heeft er toe geleid dat ik me wilde gaan verdiepen in het fenomeen ‘ervaringsdeskundigheid’. Het is een uitdaging voor mij geworden om mijn eigen ervaringen een positieve draai te geven, door ze nuttig te maken.

Dit geeft mij voldoening en is tevens een vorm van eerherstel. Ik wil opnieuw een identiteit creëren, waarvan ik een tijd ben ontdaan geweest. Misschien ben ik ook op zoek naar respect van anderen. KIJK MIJ NOU! Is dat verkeerd? Ik wil mezelf weer gaan waarderen en eigenwaarde toe kunnen kennen. Wat ik wil bereiken is een hulp en steun voor anderen kunnen zijn, door middel van herkenning, erkenning en begrip. Ik wil langs de zijlijn samen met mensen meelopen, terwijl zij hun eigen route mogen blijven bepalen. Het belangrijkste wat iemand in mijn ogen namelijk bezit, is zijn eigenheid en identiteit. En hoewel het door een psychiatrische ziekte misschien even wat verwarring veroorzaakt en je je wat ontreddert voelt, je ziekte noch de hulpverlening worden gerechtvaardigd jou je eigenwaarde te ontnemen. Laat de mens een mens blijven, met of zonder ziekte. Empowerment speelt hierin een heel belangrijke rol.

Bij deze wil ik u, de hulpverlening bedanken. Of klinkt dit u nu misschien raar in de oren? Voelt u zich misschien eerder aangevallen? Leest u dan deze tekst nog maar eens goed, en probeer de essentie ervan te detecteren. Uiteindelijk is het mijn ervaring met mijn psychiatrische ziekte én de hulpverlening, wat mij gemaakt heeft tot wie ik nu ben. KIJK MIJ NOU! Een sterke en krachtige identiteit.

Nicole

Gebonden in een vlucht,
door vleugels gedragen,
hangend in de lucht,
gevangen in de dagen.

Geen te volgens paden,
die je de weg zullen wijzen,
zo blijft het altijd raden,
waar je heen zult reizen.

Verdwaald en onbereikbaar,
dwarrel je daar rond
zo eenzaam en zo kwetsbaar,
wou je dat iemand je vond.

Je verzaakt in al je plichten,
terwijl je vlindert in een waan.
Je weigert stug te zwichten,
en je vleugels neer te slaan.

Blijf je in de hoogte zweven,
en houd je dit in stand?
Of zul je erna streven
dat je terug op aarde land?